Hướng dẫn cách sắp xếp bàn thờ gia tiên đơn giản, nhanh chóng

Cách sắp xếp bàn thờ gia tiên cực kỳ quan trọng bởi mỗi vị trí của từng món đồ trên bàn thờ đều có ý nghĩa riêng. Thậm chí, chúng còn liên quan đến yếu tố phong thủy gia trạch. Vậy phải sắp xếp bàn thờ như thế nào mới hợp lý, thể hiện đúng lòng biết hơn của con cháu đối với tổ tiên? Hãy theo dõi nội dung dưới đây từ Tinh Hoa Đá Mỹ Nghệ để biết thêm chi tiết nhé!

>>>> Xem thêm: Cách xem tuổi kiêng khi bốc mộ và những điều cần lưu ý

1. Sơ đồ và cách bày trí bàn thờ gia tiên đúng chuẩn phong tục Việt Nam

Cách sắp xếp bàn thờ gia tiên phải dựa theo sơ đồ, tín ngưỡng dân gian từ xưa đến nay. Dưới đây là sơ đồ chi tiết và hướng dẫn cách sắp xếp bàn thờ gia tiên, bài trí thờ cúng theo chuẩn phong tục Việt Nam.

1.1 Sơ đồ bày trí bàn thờ tổ tiên ông bà

Bàn thờ tổ tiên là khu vực thờ cúng những người có ơn sinh thành và nuôi dưỡng chúng ta. Vì thế, một bộ thờ cúng cần được chuẩn bị đầy đủ, sắp xếp đúng vị trí theo một sơ đồ nhất định. Cách sắp xếp bàn thờ gia tiên ngày Tết cũng được áp dụng dựa vào sơ đồ bài trí này.

Về cơ bản, gia chủ cần chuẩn bị một số vật phẩm như:

• Bộ tam sự bao gồm 1 đỉnh đồng, 1 đôi hạc thờ và 1 đôi chân nến (một số nơi gọi là bộ ngũ sự).
• Phụ kiện thờ kèm theo: bát hương đồng, mâm bồng, đèn thờ, ngai chén, lọ hoa,…

Khi đặt đồ thờ, đỉnh đồng phải đặt chính giữa bàn thờ. Đối xứng hai bên đỉnh đồng là cặp hạc chầu. Bát hương phải đặt phía trước đỉnh đồng. Còn lọ hoa đặt bên trái, cân xứng với bát hương. Mâm bồng phải đặt trước bát hương và sau ngai chén. Đài thờ đựng gạo muối đặt chéo bên phải còn uống hương đặt bên trái hướng gia chủ nhìn vào.

Như vậy, sơ đồ bài trí bàn thờ cúng tổ tiên sẽ như sau:

>>>> Xem thêm: Thổ công là ai? Vị trí đặt và cách sắp xếp bàn thờ Thổ Công

1.2 Hướng dẫn cách bày trí bàn thờ gia tiên hợp phong thủy

Vị trí mỗi vật phẩm thờ cúng thường được đặt theo phong thủy Á Đông, cụ thể như sau:

Di ảnh thờ

Di ảnh thờ phải đặt ở vị trí trung tâm thờ cúng. Thông thường, nếu bàn thờ chỉ có một người thì đặt di ảnh ở giữa bàn thờ, còn nhiều người thì càng xa trung tâm, độ tuổi tổ tiên sẽ thấp hơn.

Ngai thờ – Khám thờ

Ngại thờ hoặc khám thờ phải đặt chính giữa bàn thờ gia tiên và sát vào tường. Nên để hở một khoảng nhỏ giữa tường và ngai thờ để dễ vệ sinh và tránh phạm phong thủy.

Đèn thờ

Đèn thờ đặt cân xứng ở hai bên bát hương. Cách đặt này giúp thuận tiện cho gia chủ thắp lửa và ánh sáng dễ tỏa ra xung quanh.

Lọ hoa

Lọ hoa nên đặt về phía đông, theo hướng từ trong bàn thờ nhìn ra. Miễn sao lọ hoa phải đặt bên tay trái ông bà (bên tả).

Hạc thờ

Đôi hạc thờ đặt dưới đất, phía trước bàn thờ, đối xứng mỗi bên của lư hương. Nên đặt hạc thờ khéo để không che mất ánh sáng từ đèn thờ.

Chân nến, đèn dầu

Lấy đỉnh thờ làm trung tâm, bạt đặt chân nến và đèn dầu ở hai bên đỉnh thờ. Theo thứ tự từ đỉnh thờ, vị trí đặt là Đỉnh thờ – Chân nến – Hạc thờ.

Ống đựng hương
Ống đựng hương dùng để cắm hương hoặc đũa thờ. Do đó, vật thờ này thường đặt trong cùng của góc trái bàn thờ.

Mâm bồng

Mâm bồng phải đặt theo hướng Đông để đặt hoa. Gia chủ có thể lấy mép bàn thờ ngoài để làm chuẩn, chỉ cần không đặt mâm sát vách hai bên Đông – Tây mà phải đặt trước bàn thờ.

Bát hương

Bát hương thờ cúng gia tiên phải kê cao 10cm tính từ mặt bàn, cách mép bàn thờ từ 10 – 15cm. Bàn thờ gia tiên phải đặt dưới bàn thần linh.

Ngai chén

Gia chủ cần đặt ngai chén trước bát hương và chính giữa bàn thờ. Cách sắp xếp này đảm bảo tính âm – dương và thuận lợi việc sắp xếp bàn cúng hơn.

Đài thờ

Đài thờ cần đặt phía trước, bên tay phải hoặc trái của bát hương. Tuyệt đối không đặt đài thờ phía sau các đồ cúng khác vì làm mất tính phong thủy và giá trị thẩm mỹ.

1.3 Cách sắp xếp bàn thờ gia tiên 2 cấp, 3 cấp

Bàn thờ gia tiên thường được chia là 2 cấp hoặc 3 cấp. Mỗi cấp sẽ có những cách bố trí riêng. Bao gồm:

Cách sắp xếp bàn thờ gia tiên 3 cấp

Bàn thờ 3 cấp bao gồm thờ Phật, thần linh và gia tiên. Tầng trên cùng dùng để trưng tranh ảnh, bát hương để biểu thị sự cao quý, tôn nghiêm. Tầng thứ 2 dùng để thờ thần linh, những người cai quản cõi trần. Tầng thứ 3 dùng để trưng và thờ tự những người đã khuất trong gia đình.

Đối với tầng thờ gia tiên thứ 3, gia đình nên lưu ý một số chi tiết như: Vùng trên cùng dùng để thờ người có vai vế cao nhất trong dòng họ. Nếu bàn thờ nhỏ, người vai vế cao nhất phải đặt ở trung tâm để thể hiện sự tôn kính. Tầng thứ 2 thờ di ảnh người đã khuất nhỏ tuổi hơn như ông bà, cha mẹ. Tầng cuối dùng để đặt bát hương, nhang đèn và các vật thờ khác.

Cách sắp xếp bàn thờ gia tiên 2 cấp

Bàn thờ tổ tiên 2 cấp thường khá phổ biến trong nhiều gia đình Việt Nam do tính nhỏ gọn, không chiếm nhiều không gian. Trong đó, ảnh thờ phải đặt ở giữa mặt bàn thờ tầng 1 và có kích thước vừa phải. Cách sắp xếp bàn thờ gia tiên chuẩn nhất thường đặt thờ Phật cao hơn thờ gia tiên vì Phật cao hơn tổ tiên một bậc.

Vì thế, bàn thờ tầng 2 thường dùng để thờ Phật và tổ tiên cùng lúc. Gia chủ có thể đặt tượng Phật, tranh ảnh thờ. Bát hương phải đặt ở chính giữa của khu thờ tầng 2 và bình hoa đặt bên trái di ảnh và tượng Phật. Đây là cách sắp xếp bàn thờ gia tiên tiêu chuẩn nhất nên được rất nhiều gia đình áp dụng.

>>>> Tham khảo: Kim tĩnh là gì? Cách xây kim tĩnh lỗ huyệt đẹp đúng phong thủy

2. Bàn thờ gia tiên đầy đủ gồm những vật phẩm gì?

Một bàn thờ gia tiên hoàn chỉnh cần phải có đầy đủ các vật phẩm thờ cúng, bao gồm:

• Bát hương
• Chóe thờ
• Mâm bồng (đĩa hoa quả)
• Nậm rượu
• Kỷ chén thờ
• Lọ hoa
• Ống cắm hương
• Chân nến, đèn dầu
• Bộ đỉnh hạc (bộ tam sự)
• Đĩa cau trầu
• Ấm chén thờ hoặc Bát trà sâm
• Bộ bát đũa
• Bộ đài thờ
• Cốc phật thủ
• Khám thờ – ngai thờ
• Ảnh thờ

3. Những điều cấm kỵ khi sắp xếp bàn thờ gia tiên

Bất kỳ gia đình nào cũng muốn tìm cách sắp xếp bàn thờ gia tiên đẹp và đúng cách để thể hiện lòng thành và tránh điều kiêng kỵ. Do đó, việc tránh một số điều cấm kỵ như dưới đây cực kỳ quan trọng:

• Không được đặt bàn thờ đối diện với cầu thang hay đặt dưới gầm cầu thang vì những vị trí này mang ý nghĩa hung, sát, dễ khiến gia đình lục đục, gặp khó khăn, thậm chí là tai nạn. Gia chủ dễ mất tiền bạc, công danh và sức khỏe.
• Không đặt bàn thờ dưới xà ngang vì trong phong thủy, xà ngang mang ý nghĩa “chia cắt, át sát”. Đặt dưới xà ngang còn ảnh hưởng đến vượng khí của gia đình.
• Không đặt bàn thờ dưới trụ nhà hoặc gần cửa sổ vì mang ý nghĩa tán tài tán lộc, sinh khí gia đình dễ bị thất thoát ra bên ngoài.
• Không đặt bàn thờ áp lưng vào tường nhà bếp vì nhà bếp có tính hỏa, dương khí quá vượng, ảnh hưởng đến tính tình gia chủ.
• Không đặt bàn thờ gần hoặc đối diện nhà vệ sinh, phòng tắm vì những phòng này chứa nhiều vi khuẩn, mang khí âm không tốt cho tổ tiên.
• Hoa chưng cúng tổ tiên không được dùng hoa héo, hư hỏng trong thời gian dài. Nên hạn chế dùng hoa nhựa hoặc cây cảnh mà chỉ nên dùng hoa cúc vàng hoặc trắng.
• Cấm đặt bàn thờ theo đường thẳng vì dễ gây bất an cho gia chủ và ảnh hưởng đến tài lộc, vận mệnh gia chủ.
• Không nằm ngủ có hướng đầu hướng về bàn thờ vì dễ tạo cảm giác bất an, không tốt cho sinh khí thành viên trong gia đình.
• Không được để bàn thờ tổ tiên bám bụi hoặc không được hương khói trong thời gian dài.

Bài viết liên quan:

• Bàn thờ thiên là gì? Ý nghĩa là cách lập bàn thờ cúng ngoài trời
  
• Nghi thức cúng tuần thứ 2: Lễ vật cần chuẩn bị, văn khấn chi tiết

Trên đây là chi tiết về cách sắp xếp bàn thờ gia tiên đơn giản nhưng chuẩn nhất. Việc sắp xếp bàn thờ chi tiết, chuẩn phong thủy sẽ giúp gia đình thể hiện trọn vẹn lòng tôn kính đối với tổ tiên cũng như tránh những điều không hay về tài vận. Đồng thời, một bàn thờ đẹp, được sắp xếp tốt, thanh tinh và trang nghiêm cũng giúp tổ tiên an nghỉ, hài lòng hơn.