Đông bình Tây quả là câu nói của ông cha ta từ xưa để chỉ nguyên tắc bài trí bàn thờ gia tiên sao cho hợp phong thủy nhất. Vậy câu nói ứng dụng thực tế như thế nào cho đúng? Nếu gia đình vẫn chưa hiểu rõ vấn đề này, hãy theo dõi nội dung dưới đây từ Tinh Hoa Đá Mỹ Nghệ để hiểu chi tiết hơn về văn hóa thờ cúng của người Việt Nam.
>>>> Tham khảo: Sắm lễ cúng xây mộ đầy đủ và văn khấn lễ động thổ chi tiết
1. Đông bình tây quả là gì?
Đông bình Tây quả là quy tắc khi đặt lễ vật lên bàn thờ, bình hoa đặt ở hướng Đông còn hoa quả đặt ở hướng Tây (mang ý nghĩa thuận theo trời đất). Theo quy luật tự nhiên, mặt trời mọc ở hướng Đông và lặn đằng Tây, một cái cây khỏe mạnh phải ra hoa rồi mới kết quả. Đây là quy tắc đã có từ lâu đời mang ý nghĩa tốt đẹp được ông cha ta truyền lại.
2. Ý nghĩa của câu đông bình tây quả
Từ xa xưa, câu nói “Đông bình Tây quả” trong thờ cúng mang nhiều ý nghĩa quan trọng như:
2.1 Dựa trên hướng Nam là hướng chính
Ông cha ta cho rằng, hướng Nam được xem là hướng chính, vì thế la bàn cũng được gọi là “kim chỉ nam”. Bàn thờ gia tiên cũng được bày trí hướng ra cửa chính và lấy hướng Nam để bày trí.
Vì thế, khi ta quay mặt vào hướng Nam thì tay trái là hướng Đông, tay phải là hướng Tây, sau lưng là hướng Bắc. Còn trong bàn thờ nhìn ra, bên trái ông bà sẽ là hướng Đông còn bên phải là hướng Tây.
Trong đó:
- Hướng Đông: Bình hoa tượng trưng cho mùa xuân đơm hoa, cây cối sinh sôi.
- Hướng Tây: Mâm ngũ quả tượng trưng cho mùa Thu – Thu liễm – Mùa kết trái ngọt.
2.2 Hướng Nam là hướng gió hoà
Một giải thích khác cho câu nói “Đông bình Tây quả” là theo tích xưa. Khi đó, các Tân Vương và tổ tiên người Việt làm nhà đều quay mặt ra hướng Nam vì hướng gió hòa, ít bão cát.
Bình hoa khi để hướng Đông sẽ có gió thoảng mùi hương lên bài vị. Còn trái cây khi để hướng Tây thì hơi ấm đèn làm quả ngọt hơn, trái cây thơm hơn, thuận tiện cho “ông bà” tiện dùng món. Tuy nhiên, kể từ khi mọi người làm nhà xoay tứ phía, thì việc bày trí bàn thờ cũng có chút thay đổi theo.
2.3 Những cách giải thích khác
Ngoài ra, ý nghĩa Đông đặt bình, Tây đặt quả còn được hiểu là Biển Đông ăn sâu vào máu thịt người Việt, khi nhìn vào bản đồ, phía Đông ở bên phải, là hướng thuận lợi, nhận được linh khí nên thích hợp đặt hoa.
Còn có giải thích khác phù hợp với ngày nay hơn, là dù nhà xây hướng nào cũng đều coi là hướng Nam – Hướng trước mặt bàn thờ. Còn hướng Bắc là sau lưng bàn thờ, bên trái bàn thờ là phía Đông, bên phải phía Tây. Hoa đặt bên phải, quả đặt bên trái.
>>>> Tham khảo: Nghi thức cúng tạ mộ | Cách cúng theo bài văn khấn tâm linh
3. Ứng dụng của đông bình tây quả khi bài trí bàn thờ
Câu nói “Đông bình Tây quả” ứng dụng nhiều nhất trong bài trí bàn thờ tổ tiên. Vào những ngày quan trọng như ngày lễ, rằm, mỗi gia đình cần chuẩn bị bàn thờ với lễ vật cúng trang trọng. Nguyên tắc đặt bình hoa và hoa quả được áp dụng như sau:
- Đặt bình hoa: Bình hoa vào đầu tháng, ngày rằm, lễ tết phải là hoa tươi mới.
- Đặt mâm ngũ quả: Mâm ngũ quả phải có đủ 5 loại quả khác nhau tùy theo vùng miền và đặt ở tay phải của các cụ (bên trái con cháu). Có như vậy, tay các cụ mới tiện dùng vật cúng.
Cách bài trí này thể hiện sự tôn kính, biết ơn của con cháu đối với tổ tiên. Đồng thời, nó còn mang ý nghĩa may mắn, bình an cho gia đình trong phong thủy.
4. Lưu ý khi sắp xếp lọ hoa và mâm quả trên bàn thờ
Một số điều mà gia đình cần lưu ý khi sắp xếp lọ hoa, mâm quả trên bàn thờ như sau:
- Kích thước lọ hoa và mâm ngũ quả phải phù hợp với bàn thờ cúng. Bình hoa không nên lớn quá khổ so với bàn thờ hay quá nhỏ, ít nổi bật.
- Mẫu lọ hoa nên chọn chất liệu bằng gốm sứ, đồng hoặc gỗ, miễn là có độ bền cao, lưu truyền được nhiều đời. Không chọn lọ hoa bị sứt mẻ, có hình thù kỳ dị.
- Gia chủ nên thường xuyên thay nước cho lọ hoa, cúng hoa quả trên bàn thờ để tạo sinh khí, tránh để bàn thờ trống trải, không có vật cúng, bám bụi lâu ngày.
- Nếu muốn hoa tươi lâu hơn, gia chủ có thể pha một ít muối và đường vào nước của lọ hoa, cắt gốc hoa xéo 45 độ rồi mới cắm.
Bài viết liên quan:
- Nghi thức cúng tuần thứ 2: Lễ vật cần chuẩn bị, văn khấn chi tiết
- Phong tục tang ma của người Việt trang nghiêm và đầy đủ nhất
Trên đây là giải thích của Tinh Hoa Đá Mỹ Nghệ Ninh Bình về Đông bình Tây quả chi tiết nhất cũng như một số lưu ý gia chủ cần nắm rõ khi đặt lễ cúng tổ tiên. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc hoặc nhu cầu về tư vấn đồ thờ cúng bằng đá, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline 0936.413.579 để được tư vấn chi tiết.
){kind=link}